Χαρακτηριστικά γνωρίσματα παλιότερων εποχών αποπνέουν τα παλιά νεοκλασικά, πέτρινα και διώροφα σπίτια γύρω από την πλατεία, καθώς και ο νερόμυλος «Στρούλια», 1,5 χλμ. έξω από το χωριό. Στις 27/7 του Αγ. Παντελεήμονα, μετά τη Λειτουργία πραγματοποιείται γλέντι με παραδοσιακή μουσική στην πλατεία του χωριού. Επίσης, η Ιτέα πανηγυρίζει στον εορτασμό του Αγ. Νικολάου και τις Απόκριες, αναβιώνοντας τοπικά έθιμα.
Επόμενος σταθμός μας είναι οι Γόννοι και ο οικισμός Ελη(ι)ά του οποίου τα κτήματα αγοράστηκαν στο παρελθόν από βλάχους, κυρίως Σαμαρινιώτες. Σύμφωνα με ιστορικές μαρτυρίες, η κωμόπολη ιδρύθηκε στα μέσα περίπου της 3ης χιλιετηρίδας π.Χ. πάνω σε 3 λόφους στη θέση «Καστρί». Το χωριό έλαβε το όνομά του από τον Γονέα, επώνυμο άρχοντα της περιοχής. Λόγω του πλεονεκτήματος της θέσης του, έλεγχε κατά την αρχαιότητα τη διάβαση των Τεμπών και διακρινόταν για την ευημερία του. Επίσης έλεγχε τη διάβαση, που περνώντας από τη λίμνη Ασκουρίδα στον Κάτω Όλυμπο, οδηγούσε από τη Μακεδονία στη Θεσσαλία. Ο πληθυσμός των Γόννων αποτελείται από Σαρακατσαναίους, Βλάχους, Κουπατσάρηδες και ντόπιους.
Σήμερα οι Γόννοι κατοικούνται από 2.500 περίπου άτομα, που είναι γεωργοί (καλλιέργεια ελιάς, καπνού, σιτηρών κ.λπ.) και κτηνοτρόφοι. 2 χλμ. ΝΑ. σώζονται τα ερείπια της ακρόπολης, που κατοικούνταν συνεχώς από τους νεολιθικούς χρόνους, ενώ ιδιαιτέρως αξιόλογα είναι τα ερείπια 3 αρχαίων ναών (της Άρτεμης, της Αθηνάς και του Ασκληπιού). Την περιοχή διασχίζει ο Πηνειός ποταμός, στα νερά του οποίου κολυμπούν γουλιανοί, χέλια κ.λπ. και συχνή είναι η εμφάνιση ψαροφάγων και παπιών. Ανάμεσα στο χωριό και την Καλλιπεύκη υψώνεται η κορυφή «Πέταλο» με υψ. 1.235 μ. και πανοραμική θέα όπου διαβιούν λαγοί, αλεπούδες, λύκοι και κουνάβια, ενώ η χλωρίδα περιλαμβάνει πουρνάρια και πλατάνια στο ρέμα. Α. του χωριού βρίσκεται η εκκλησία της Αγ. Παρασκευής, χτισμένη στα 1886 και πρόσφατα αγιογραφημένη.
|
