Τα Στενά του Σαρανταπόρου (αλλιώς της Πόρτας ή της Βολουστάνας), μοναδικά ανοίγματα στα βουνά -πέρασμα από τη Θεσσαλία στη Μακεδονία, οφείλουν το όνομά τους στην ύπαρξη του ομώνυμου ποταμού, του Σαραντάπορου, ο οποίος ονομάζεται έτσι λόγω των πολλών ελιγμών του ρου του (40 περάσματα).
Ανάμεσά τους σώζεται το «Χάνι του Χατζηγώγου», όπου διεξήχθη η ξακουστή μάχη του Σαρανταπόρου στις 9/10/1912 για την απελευθέρωση της Μακεδονίας και της υπόλοιπης Ελλάδας από τους Τούρκους. Αναφορά του χωριού γίνεται σε πρόθεση του 17ου αι. της Μονής Σπαρμού.
Οι 1.000 περίπου μόνιμοι κάτοικοι του Σαρανταπόρου ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία (καλλιέργεια πατάτας, βιολογικών οπωρολαχανικών) και την κτηνοτροφία. Το χωριό προσφέρει μοναδική θέα προς τον Όλυμπο, τον κάμπο της Περραιβίας, την κορυφή Αμάρμπεη (Καμβούνια) και τα Χάσια.
Στα Α. του χωριού πραγματοποιούνται ανασκαφές μετά την αποκάλυψη αρχαίου θεάτρου και πολλών σημαντικών ευρημάτων (τείχη, τάφοι, αναθηματικές στήλες κ.ά.). Το μοναστήρι της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Γλίκοβο, το οποίο δεν λειτουργεί σήμερα, χτίστηκε το 1750 και διατηρήθηκε μέχρι το 1919. Ενδιαφέρουσες είναι οι αποκριάτικες εκδηλώσεις με αποκορύφωμα το πανηγύρι της Καθαράς Δευτέρας με παρέλαση Καρνάβαλου και διανομή παραδοσιακών εδεσμάτων. Από το χωριό περνά το Ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4 και κατευθύνεται προς το Λιβάδι.
|
