Τα Δολιανά βρίσκονται 2,5 χλμ. Β. της Κρανιάς σε υψ. 1.140 μ. με πληθυσμό που δεν ξεπερνά τα 30 άτομα. Το χωριό διασχίζει ο Κρανιώτικος, παραπόταμος του Ασπροποτάμου, που αποτελεί και μοναδικό βιότοπο της πέστροφας. Από την κορυφή Γκιώναλη διακρίνεται ο νομός Λάρισας. Γύρω από το χωριό απλώνεται δάσος ελάτης και οξιάς.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το μοναστήρι του Τιμίου Σταυρού, που αποτελεί μνημείο σπάνιας αρχιτεκτονικής αξίας, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την πολυπλοκότητα του κεντρικού τρούλου και το συνολικό αριθμό των τρούλων του. Η αρχική κατασκευή του ναού χρονολογείται στα 1770 και η διακόσμησή του στα 1792.
Υπέστη πολλές καταστροφές και επισκευάστηκε αρκετές φορές. Στο μοναστήρι διεξάγεται πανηγύρι το Δεκαπενταύγουστο με μεγάλη προσέλευση του κοινού και ακολουθεί παραδοσιακό γλέντι. Συνεχίζοντας τη διαδρομή μας και σε απόσταση 60 χλμ. από την Καλαμπάκα, είναι χτισμένη η Καλλιρρόη, έδρα της Κοινότητας Ασπροποτάμου. Βρίσκεται σε υψ. 1.040 μ. μέσα σε παρθένο φυσικό περιβάλλον.
Το χειμώνα το χωριό ερημώνει, ενώ το καλοκαίρι 1.000 περίπου κάτοικοι διαμένουν εδώ, που ασχολούνται κυρίως με την υλοτομία και την κτηνοτροφία. Η Καλλιρρόη, όπως και άλλα χωριά του Ασπροποτάμου, εγκαταλείφθηκε - κατά την προ του 1821 περίοδο – από τους κατοίκους της οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στην περιοχή της Ηράκλειας Σερρών. Η αιτία της μετακίνησης αυτής ήταν η καταπιεστική και φορομπηχτική πολιτική του πασά των Ιωαννίνων Αλή.
|
