Απέναντι στις Ανατολικές υπώρειες του Κόζιακα είναι χτισμένος ο Βυτουμάς που ανήκει στο Δήμο Καλαμπάκας. Στο χωριό κατοικούν 270 άτομα που ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Δίπλα στον κεντρικό ρου του Πηνειού, ο Βυτουμάς είναι γνωστός για το φημισμένο μοναστήρι της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.
Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα και αξιολογότερα μνημεία της περιοχής. Ιδρύθηκε το 1161 με έξοδα του Κωνσταντίνου Ταρχανιώτη και της συζύγου του, Ζωής. Το καθολικό είναι τρίκλιτη βασιλική με υπερυψωμένο το κεντρικό κλίτος (1600) και μεταγενέστερο νάρθηκα (1662).
Ο μικρότερος και παλιότερος ναός (1559), επίσης αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου, χρησιμοποιείται ως παρεκκλήσι. Οι τοιχογραφίες είναι σύγχρονες των κτισμάτων και οι φορητές εικόνες είναι έργα του ιερέα Δροσινού από το Φανάρι Καρδίτσας (1600). Σήμερα το μοναστήρι είναι γυναικείο, με φημισμένη σχολή χειροτεχνίας.
Σε απόσταση 8 χλμ. από τη Διάβα βρίσκεται η Κορομηλιά, χτισμένη σε υψ. 1.175 μ. πάνω στην ομώνυμη κορυφή. Από εδώ διακρίνονται τα Μετέωρα και ο Δομοκός. Το χωριό ανήκει στο Δήμο Καλαμπάκας και κατοικείται μόνο κατά τους θερινούς μήνες.
Το Μουργκάνι βρίσκεται κοντά στη Μεγάλη Κερασιά και ανήκει στο Δήμο Καλαμπάκας. Στα ΝΑ. του χωριού ο Μαλακασιώτης ποταμός ή Μαλακασιώτικο Ρέμα δέχεται τα νερά του Μουργκάνη ή Ίωνα, τα οποία μαζί με τα νερά των πηγών των Καναλίων, του Παλαιοχωρίου και της Μεγάλης Κερασιάς, αρδεύουν την περιοχή γύρω από το χωριό και χύνονται τελικά στον Πηνειό.
|
